Karabin maszynowy Darne

Karabin maszynowy Darne to francuska broń, która powstała w okresie międzywojennym, a jej produkcja miała miejsce w Établissements Darne w Saint-Étienne. Projektując ten karabin, inżynierowie skupili się na prostocie konstrukcji oraz ekonomii produkcji, co zaowocowało umiarkowanym sukcesem na rynku. Głównym użytkownikiem tego modelu była francuska marynarka lotnicza Marine nationale. Broń działa na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych z lufy, jest ryglowana przez przekoszenie zamka i zasilana z taśmy podawanej z lewej lub prawej strony. Karabin Darne wykorzystywany był jako lekki i lotniczy karabin maszynowy.

Historia powstania

Historia broni Darne sięga czasów I wojny światowej, kiedy to przedsiębiorstwo Établissements Darne zajmowało się produkcją licencyjnych karabinów maszynowych Lewisa dla francuskiego wojska. W 1916 roku Regis Darne wraz z synem Pierre’em postanowili stworzyć własny model karabinu maszynowego. Pierwsze seryjne wersje tego karabinu ujrzały światło dzienne w 1917 roku. Okazały się one na tyle udane, że w sierpniu 1918 roku fabryka otrzymała zamówienie na maksymalną produkcję tej broni. Jednakże wkrótce po tym nastąpiło zawieszenie broni, co nie przeszkodziło rządowi francuskiemu w zaleceniu kontynuacji prac nad rozwojem broni.

Przez kolejne 15 lat Regis i Pierre Darne wprowadzali usprawnienia do swojego karabinu, tworząc różne wersje przeznaczone dla lotnictwa, a także lekkie i ciężkie karabiny maszynowe dla wojsk lądowych oraz automatyczny karabin przeciwpancerny kal. 11 mm. Znaczną uwagę poświęcono standaryzacji oraz uproszczeniu konstrukcji, co miało na celu ułatwienie produkcji i szkolenia żołnierzy. Niestety, niska jakość materiałów użytych do produkcji oraz wykończenia sprawiły, że broń była stosunkowo tania, lecz też mniej efektywna niż inne modele.

Konstrukcja i działanie

Karabin maszynowy Darne oparty był na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Ryglowanie odbywało się poprzez przekoszenie zamka w płaszczyźnie pionowej. Konstrukcja charakteryzowała się niewymienną lufą oraz komorą gazową bez możliwości regulacji poboru gazów. Po naciśnięciu spustu sprężyna powrotna popychała zespół tłoka gazowego i zamka do przodu, co prowadziło do załadowania naboju i ryglowania broni.

Po oddaniu strzału gazy prochowe przepychają tłok do tyłu, co powoduje uniesienie zamka w dół i jego odryglowanie. Wyciąg zabiera łuskę z komory nabojowej, a krzywka wyrzutnika wyprowadza ją na zewnątrz broni. W konstrukcji karabinu zastosowano dwustopniowy system podawania amunicji, co zapewniało sprawną ekstrakcję nabojów z taśmy.

Karabin był dostępny zarówno w wersji lotniczej, jak i dla piechoty. Wersja lotnicza była wyposażona w spust ręczny oraz synchronizator, co pozwalało na montaż w samolotach z możliwością strzelania przez tarczę śmigła. Wersje przeznaczone dla piechoty miały kolbę oraz chwyt pistoletowy i mogły być montowane na dwójnogu lub trójnogu.

Model 1918 i model 1929

Wczesny model 1918 karabinu Darne był zasilany brytyjską amunicją kal. 7,7 mm i ważył około 8,4 kg, oferując szybkostrzelność wynoszącą około 800 strzałów na minutę. Z kolei model 1929 strzelał standardową francuską amunicją kal. 7,5 mm z szybkostrzelnością rzędu 1100-1200 strzałów na minutę przy zachowaniu tych samych wymiarów oraz ciężaru.

Użytkownicy karabinu Darne

Karabin maszynowy Darne znalazł zastosowanie nie tylko w armii francuskiej, ale również był eksportowany do wielu krajów. Jego użytkownikami były między innymi:

Brazylia – 150 sztuk
Hiszpania – 1200 sztuk
III Rzesza – zdobyczne francuskie
Francja – ponad 6000 sztuk
Litwa – zakupiono dla lotnictwa w 1934 roku
Królestwo SHS – 2500 sztuk
Włochy – 1000 sztuk

Warto zaznaczyć, że w 1934 roku Brytyjczycy testowali karabin Darne jako potencjalnego następcę karabinu Lewisa dla obserwatorów lotniczych. Mimo że przeszedł on wstępne próby, ostatecznie przegrał konkurencję z modelem Vickers K. W tym samym roku brał również udział w konkursie na karabin skrzydłowy, gdzie również został pokonany przez karabin Browninga.

Zakończenie

Karabin maszynowy Darne to przykład francuskiej innowacji z okresu międzywojennego, która mimo swoich niedociągnięć znalazła zastosowanie zarówno w kraju macierzystym, jak i za granicą. Jego prosta konstrukcja oraz niska cena produkcji umożliwiły szerokie zastosowanie w lotnictwie oraz wojskach lądowych. Choć nie osiągnął statusu ikony uzbrojenia jak inne modele broni tego okresu, pozostaje ważnym elementem historii francuskiej broni strzeleckiej.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).